Als mens geven we voortdurend betekenis aan alles wat er binnenin en buiten ons gebeurt. Ons brein werkt in feite als een verhalenmachine. Zo proberen we grip te krijgen op het leven, en onszelf een gevoel van veiligheid te geven. Als je ergens een betekenis aan kunt geven, weet je tenminste waar je staat en wat je eventueel te doen staat. Voor velen van ons voelt niets zo ongemakkelijk als onzekerheid of onduidelijkheid.
De uitdaging
Er schuilt echter een uitdaging in hoe ons brein werkt. Wetenschappers noemen het onze “negativiteitsbias”: ons brein heeft een ingebouwde neiging om de nadruk te leggen op het negatieve. Negatieve zaken vallen ons meer op én we onthouden ze ook beter.
Waarom? Dit is vanuit de evolutie makkelijk te begrijpen: om te kunnen overleven is het belangrijk om snel door te hebben of je gevaar loopt. En dus wil je snel doorhebben of er iets in je omgeving niet klopt en of je weg moet wezen of iets niet moet doen.
En dus zijn ook de verhalen die we onszelf vertellen vaak negatief gekleurd, bij de een wat meer dan bij de ander. En daar zit het probleem. In heel veel gevallen is dit negativiteitsdenken helemaal nergens voor nodig, erger nog, het zit ons in de weg. Enkele voorbeelden van hoe we vaak negatief denken:
Je wilt iets zeggen tegen die leuke man of vrouw, maar denkt gelijk: “Die zit toch niet op mij te wachten.”
Je overweegt te solliciteren op een promotie, maar denkt: “Ze zoeken vast iemand die jonger is.”
Je droomt van een totaal andere vakantie, maar zegt tegen jezelf: “Dat gaat vast tegenvallen.”
Er anders naar kijken
Dit zijn momenten waarbij iets wat we binnen NLP “herkaderen” noemen goed van pas komt! Herkaderen is niets anders dan iets een ander kader geven.
Zie het zoals het effect van een schilderij een nieuwe lijst te geven: de inhoud blijft hetzelfde, maar je hele beleving verandert. Denk bijvoorbeeld aan een metalen lijst versus een klassieke houten omlijsting – het schilderij lijkt spontaan te veranderen, terwijl het enige wat je deed was de omkadering wisselen.
De kracht van herkaderen
Wat als je een beperkende situatie of gedachte een andere betekenis zou kunnen geven? De situatie of gedachte zelf verandert niet, maar de betekenis die je eraan geeft wél. En dat heeft directe impact op hoe je je voelt, denkt en handelt. Dat is wat we bedoelen met herkaderen, en het is een hele snelle manier om je energie in één keer om te zetten naar eentje die je ondersteunt en vooruit helpt.
Er zijn verschillende manieren hoe je iets kunt herkaderen:
1. Inhoudsherkadering:
De betekenis van een situatie veranderen
Stel je zegt tegen jezelf: “Ik ben zenuwachtig voor mijn sollicitatie.”
Door te herkaderen kun je deze spanning een andere betekenis geven, bijvoorbeeld: “Deze zenuwen betekenen dat ik geef om het resultaat, en dat is juist een goed teken.”
Zo wordt de negatieve emotie omgevormd tot iets positiefs en motiverends. Zodra je dit nieuwe perspectief kiest, kun je de spanning omarmen in plaats van bestrijden, waardoor jouw stress vanzelf vermindert.
2. Contextherkadering:
Het gedrag in een andere context plaatsen
Iemand vindt bijvoorbeeld dat je te direct bent in je communicatie en je ziet dit als iets negatiefs van jezelf.
Vraag jezelf dan: “In welke context is mijn directheid juist wél gewenst of waardevol?” Bijvoorbeeld in crisissituaties waar snel en duidelijk handelen belangrijk is.
Hierdoor krijgt je gedrag een positieve lading waarmee je de waarde ervan kunt waarderen.
3. Perspectiefherkadering:
Het probleem vanuit een ander standpunt bekijken
Jij ergert je aan een collega die vaak kritiek levert.
Stel jezelf dan de vraag: “Hoe zou ik deze situatie bekijken als ik de rol van mijn collega die zo kritisch is, inneem?”
Door jouw perspectief te wisselen, ontstaat er meer begrip en daardoor keuzevrijheid in je reactie.
Hoe oefen je dit in de praktijk?
Herken het oude frame. Wat vertel je jezelf?
Onderzoek de impact. Hoe voel je je daardoor?
Kies bewust een ander perspectief. Wat zou een helpender verhaal kunnen zijn?
Let op hoe je je daarna voelt. Vaak merk je al direct verlichting of ruimte.
Herhaal regelmatig. Maak er een gewoonte van om je gedachten uit te dagen door te herkaderen.
En belangrijk: herkaderen is geen “positivity police”. Het gaat niet om alles maar rooskleurig maken. Het gaat om het creëren van keuzevrijheid in hoe je denkt en voelt. Want gedachten zijn geen feiten, ze zijn verhalen. En verhalen kun je herschrijven!
Jouw beurt!
Ik daag je uit om vandaag nog hiermee te experimenteren. Zodra er iets gebeurt of er een gedachte voorbij komt die je negatief beïnvloedt, vind op z’n minst één herkadering om wat er zich afspeelt op een andere manier te bekijken. Als je toch je eigen verhaal mag schrijven, maak er dan eentje dat je beter bevalt!
Coaching
Heb je hier wat hulp bij nodig, je bent altijd welkom om eens samen te onderzoeken of coaching jou ook vooruit kan helpen.
Neem gerust contact met mij op voor een gratis InzichtGesprek.
🌿 Richard